Transformatör ve Motorun DC Sargı Direnci Nedir ve Nasıl Test Edilir?

DC direnci, motor sargılarının önemli bir parametresidir. Motor sargısının tasarımı, kullanılan emaye telin malzemesi ve ortam sıcaklığı gibi birçok faktörle ilişkilidir. Motor muayene testi ve tip testi sürecinde, DC direnç tespiti zorunlu bir test maddesidir; üretimi standartlaştıran motor şirketleri için, motor sargı demirinin verniklenmesinden önce DC direnç tespiti yapılır, böylece gereksinimleri karşılamayan ürünün sonraki üretim aşamasına geçmesi önlenir.

DC direncinin belirlenmesi de motor testinin önemli bir parçasıdır. Ölçülen direnç değerinin analizi yoluyla, test edilen motor sargılarının sarım sayısı, tel çapı, paralel sargı sayısı, bağlantı yöntemi ve bağlantı kalitesinin gereksinimleri karşılayıp karşılamadığı ve sargı sarımları arasında ciddi bir kısa devre arızası olup olmadığı önceden belirlenebilir. Sargının DC direnci, motor kaybı ve sıcaklık artışı hesaplamalarında yer alır ve bu da motor performans değerlendirmesinin etkisini doğrudan etkiler. Bu nedenle, sargının DC direnci ölçüm testi için daha yüksek hassasiyete sahip bir test cihazı seçilmeli ve tespit verilerinin daha yüksek doğruluğa sahip olması hedeflenmelidir.

Motor testinde sargının DC direncini ölçerken, genellikle DC direnç ölçüm cihazı (direnç test cihazı, DC köprüsü vb.) doğrudan ölçüm için kullanılır ve bazen voltaj ve akım yöntemleri kullanılır (genellikle kullanılmaz).

Üç Fazlı Sargıların DC Direnci Ölçümü

Üç fazlı AC asenkron motorun ve senkron makinenin statoru ile üç fazlı sargılı motorun rotorunda üç fazlı simetrik sargılar bulunur. Ulusal motor standardında, bu sargılar için DC direnç ölçüm yöntemi belirtilmiştir. Ölçüm sırasında, ölçülecek sargının sıcaklığı ölçülmelidir. Motor gerçek soğuk durumdaysa, ortam sıcaklığı sıcaklık düzeltmesi için kullanılabilir. Tip testleri veya kesin sonuçlar gerektiren diğer testler yapılırken, her faz direnci veya her hat direnci 3 kez ölçülmeli ve ardından 3 ölçümün ortalaması ölçüm sonucu olarak alınmalıdır.

● Faz direncinin doğrudan ölçümü

Motorun stator veya rotorunun üç fazlı sargılarının her fazının başı ve sonundan çıkarıldığında veya üç fazlı sargılar motorda yıldız (Y şeklinde) bağlandığında, ancak nötr tel (yıldız noktası) da çıkarıldığında, her fazın DC direnci ayrı ayrı ölçülebilir.

● Hat direnci ölçümü

Motorun stator ve rotorunun üç fazlı sargıları motorda yıldız (Y) veya üçgen (△) olarak bağlandığında, sadece her iki dış tel ucunun direnci (yani hat direnci) ölçülebilir ve ardından ilgili faz direnci formülle dönüştürülebilir.

Hat direncinden faz direncine dönüşüm

Sargının faz direnci R faz ve hat direnci R hat ise, hat direnci hesaplaması direnç seri-paralel prensibine göre yapılabilir.

● Faz direncinden hat direncine dönüşüm

Motor sargısı yıldız bağlandığında, şematik diyagram Şekil 1'de gösterildiği gibi, R hat = 2R faz.



Motor sargısı üçgen bağlandığında, şematik diyagram Şekil 2'de gösterildiği gibi, R hat = 2R faz/3.

● Hat direncinden faz direncine dönüşüm

Farklı bağlantı yöntemlerinde faz direncinden hat direncini hesaplama formülü matematiksel olarak dönüştürülebilir.

Motor sargısı yıldız bağlandığında, şematik diyagram Şekil 1'de gösterildiği gibi, R faz = 0.5R hat

Motor sargısı üçgen bağlandığında, şematik diyagram Şekil 2'de gösterildiği gibi, R faz = 1.5R hat.

● Farklı sıcaklıklardaki direnç değerinin dönüşümü

Genellikle, bir metal iletkenin DC direnci ile sıcaklığı arasında sabit bir ilişki vardır. Bu ilişki şu şekilde ifade edilir:

R1=R2×(K+t1)/(K+t2)…………(1)

Formülde: R1——t1℃ sıcaklıktaki DC direnç (Ω);

R2——t2℃ sıcaklıktaki DC direnç (Ω);

K——Sabit (0℃'de, iletken direncinin sıcaklık katsayısının tersi), bakır sargılar için K=235, alüminyum sargılar için K=225.

● Farklı test koşulları altında direnç standardı

Tip test raporunda, motorun farklı yalıtım sınıflarına göre spesifik direnç değeri verilir. Örneğin, B sınıfı yalıtımlı motorun direnci 75°C'de, F sınıfı yalıtımlı motorun direnci 95°C'de ve H sınıfı yalıtımlı motorun direnci 105°C'dedir. Muayene testi değerlendirme standardında, geleneksel olarak 20°C'deki direnç verilir. Sıcaklık sapması olduğunda, formül (1)'e göre dönüştürülebilir.

KRI 9310 transformer sargı direnci test cihazı küçük dağıtım transformatörleri (80KVA altı) için uygundur ve sıcaklık dönüşüm fonksiyonu ile donatılmıştır. Test numunesi malzemesini (bakır/alüminyum) ve sıcaklığı cihazdan seçerek, alet bu değerleri standart sıcaklıklardaki (20℃,75℃,120℃) direnç değerlerine otomatik olarak dönüştürebilir. KRI 9310 ayrıca veri depolama fonksiyonuna sahiptir, cihaz içinde 500 grup deney verisi saklanabilir. Ayrıca KRI 9310'da USB arayüzü bulunur, veriler flash diske indirilebilir.

İlgili Makaleler:

Sargı Bağlantı Şemaları ile En Kapsamlı Transformatör Vektör Grubu Koleksiyonu
Transformatör DC Sargı Direnci Ne Kadar Önemlidir?
Dünya Çapında En İyi 6 Transformatör Sargı Direnci Test Cihazı (Fiyatlar Dahil)
CT ve PT'de Sargı Direnci Nasıl Farklı Şekilde Test Edilmelidir?
DC Direnci ve Yalıtım Direnci Arasındaki Fark Nedir ve Nasıl Test Edilirler?
DC Direnç Ölçümünün Doğruluğunu Artırmak İçin 8 İpucu
Test Edilen Sargı Direnci Neden Her Zaman Yanlış Çıkıyor? Bu 6 Önemli Noktayı Gözden Kaçırmış Olabilirsiniz

Kingrun Serisi DC Sargı Direnci Test Cihazları

Kingrun Transformatör Cihazları Ltd. Şti.

Kingrun'dan Daha Fazla Transformatör Test Cihazı